1)
Eskolak ematea
Esan daiteke eskola berbak pedagogiarekin daukala loturarik
handiena. Gurean, behintzat, hala da, neurri handi batean.
Eskolak oraingo egoitzan ematen ditugu, Algortako Karitate
kaleko 1.an, batzar gela txikian gaztetxoena, eta areto
nagusian nagusiena. Egunari dagokionean, eutsi egin diogu
20 urtetako tradizioari, eta astearteetan ematen ditugu
(egoitza berrian gela bat hartu genuenean ipini genuen ezinbesteko
baldintza izan zen martitzenetan areto nagusia erabili ahal
izatea, eta baietz esan ziguten; ez zen kapritxo hutsa;
20 urteko historiak badu bere pisua).
Nagusien
eskola
Nagusien mailan hamabost bat gazte ditugu bat-batean kantatzeko
modukoak. Gero, beste batzuk ere ibiltzen dira inguruan,
baina, egia esan, bat-bateko taldeari ematen diogu lehentasuna,
hau da, gure eskoletan kantatu egiten da, eta ariketa zein
jarduera guztiak bat-batean kantatzeari begira zuzendurik
daude. Alde horretatik, azpimarratu nahi dugu bat-bateko
eskola garela.
Pedagogiaren aldetik, nagusien eskolak nahiko askeak izaten
dira, eta zertan ukatu, baita nahiko bat-batekoak ere. Ez
dugu programa zehatzik jarraitzen. Egun batean, batek jartzen
ditu gaiak, beste batean beste batek, hurrengoan denon artean,
halako batean batek ariketa bat proposatzen du, bestea zirikatzen
hasten da… Denak balio du, azken helburua bat-batean
kantatzea bada. Teknika ere lantzen dugu, baina ez era sistematikoan.
Programa jakin bat ez garatzearen arrazoi nagusia eskolaren
eta eskolakideen gorabeheratasuna da, hots, bolada batean
dabilen jendea ezkutatu egiten da hurrengoan, eta horrela
gaitza da programa zehatz bat aurrera ateratzea.
Sistema honek, jakitun gaude, muga bi ditu: batetik, teknika
hutsuneak gerta daitezke gure eskolakideen formazioan; eta
bestetik, zaila da maila honetara heltzea 0tik hasita, hau
da, eskolara datorren ikasle berriak egundoko ahalegina
egin beharko du dagoeneko bat-batean kantatzen dakiten lagunen
mailara heltzeko. Abantailen zerrendan beste aipagai bi
ditugu. batetik, guztiok ikasten dugu guztiongandik (askotan
oso mamitsuak izaten dira gure arteko informazio trukatzeak),
eta bestetik, entrenamendugune oparo bihurtu da eskola,
hau da, halako egunean plazara irten behar duen eskolakideak
aski du aste pare bat aurretik eskolara hurbiltzea, bertan
topatuko baitu kantulagunik.
Gaztetxoen
eskola
Gaztetxoen eskola bestelakoa da. Egituraren aldetik, formalagoa
da nagusiena baino: eskolako bat (edo batzuk) aritzen dira
irakasle, eta teknikaren lanketa progresiboak garrantzi
handia dauka. Edozelan ere, azken helburua, nagusien eskolan
bezalaxe, bat-batean kantatzea da, eta zorionez esan dezakegu
helburu hori bete egiten dela; izan ere, gaztetxoen taldean
dabiltzan bederatzi gaztetxoek badakite bat-batean kantatzen.
Gaztetxo hauen jatorriaren inguruan esan behar dugu, kasu
gehienetan, eskualdeko ikastoletan eman edo ematen ditugun
eskoletatik etorriak direla. Horrexegatik ematen diogu hainbesteko
garrantzia eskualdeko ikastetxeetan eskolak emateari. 2004tik
Getxoko hainbat ikastetxetan 200dik gora bertso-ikasle ditugu,
Getxoko Udalarekiko hitzarmen bat dela bitarte.
2005. urtean Xabier Paia ALBEko kidea gaztetxoen talde berri
batekin hasi da lanean, bat-batean kantatzeari begira. Astean
behin batzen dira ordu betez, eta apurka-apurka aurreko
gazte-belaunaldiak zabaldutako bidetik sartuko dira.
2)
Eskolako bertsolariak plazaratzea
Gure eskolan trebatzen diren bertsolariek plazarako saltoa
ematea izaten da gure ardura nagusietako bat.Ez da erraza,
baina, hainbeste bertsolari on eta trebe dabiltzan mundutxo
horretan eskua sartzea. Guk hori badakigu, baina eskolako
bertsolariak plazara bidean jartzea gure helburuetako bat
denez, gure esku dagoen guztia egiten dugu horren alde.
Horretarako, neurtu egiten ditugu gure eskualdean antolatzen
ditugun saioak, batetik, jendearen gustuko gerta daitezen,
eta bestetik, bertsolari hasi berriei plazaratzea samur
gerta dakien.
Irizpide horren arabera, gure eskualdean saio mota bereiz
daitezke: eskolako kidez osaturiko bertso taldea, eskolako
kidez eta kanpoko bertsolariz osatutakoa, eta kanpoko bertsolariak
baino ez dituena. Guk garrantzitsu deritzogu hirurak txandakatzeari.
Gaztetxoen taldea plazaratzeari ere egundoko garrantzia
ematen diogu, eta honezkero hasita gaude presio handiegirik
gabeko plazak leurentzat beren beregi lortzen, bai eta nagusien
zenbait saiotan agurra edo lehenengo puntua ematea bezalako
lanak eta ardurak ematen.
Egia esan, gaztetxoen erantzuna beharleku horretan parebakoa
da. Aurkezle eta gaijartzaile arloan, erabateko lehentasuna
ematen diogu eskolako jendea lan horietan ipintzeari, besteak
beste, eskolan lan horiek dotore egiteko moduko jendea daukagulako.
Kontu egizue bertsoen ingurukoak ez diren ospakizunetan
ere aritzen direla gure eskolako aurkezleak.

3) Ekitaldiak antolatzea
Gure eskolak tradizio luzea dauka ekitaldien antolaketan.
Baina aspaldion, eta ikusita gure eskualdean ez dela saiorik
falta, gure helburua ekitaldi asko eta ondo antolatzea da.
Horretarako, berebiziko garrantzia dauka urteari neurria
hartzea. Urtea luzea da, baina behar bezala planifikatu
ezik, datak gainera datozkizu, azken orduko antolaketak
eragitera behartuz, eta ekitaldien kalitatea murriztuz.
Beste alde batetik, herri eta eskualde guztietan izaten
dira erreferentzia batzuk urtean zehar, dela ospakizunen
bat, dela jai bereziren bat… eta egun giltzarri horiek
egoki lotuz gero, zelanbaiteko egutegia osatzen da, ekitaldi
urtearen bizkar hezurra izango dena.
Guk maila askotako ekitaldiak antolatzen ditugu, baina jaialdi
arranditsuak bezainbeste zaintzen ditugu auzo mailako ospakizun
xumeak, eta azken batean, horixe da gure lan filosofia.
Amaitzeko esan dezakegu ekitaldi bat antolatu ostean egin
dakigukeen ordainketarik onena, hurrengo urtean (edo urte
berean) berriro deitzea dela, horrek esan nahi baitu antolatzaileek
gugan ipini duten konfiantzak tamainako erantzuna izan duela.
Era berean, gurera datozen bertsolariak gustura aritu daitezen
eta ahozapore ona gera dakien egiten dugu ahalegina, jokaera
horrek bertsogintza eta bertsolaritza duintzen baititu.
4) Bestelako kolaborazioak
Argitalpen mailan, konpromiso bi ditugu gure eskualdeko
bertsozaleekiko Lehenengo eskola mailakoa da, hau da, ALBEko
bazkideei dagokiena. Hilabetero argitaratu ohi dugu ALBEKARIA
izeneko berripapera. Berripaper honek barne buletinaren
funtzioa betetzen du, eta gure eskolako bazkideak direnei
(50 bat lagun) baino ez zaie bidaltzen (batzuetan, zabaldu
egiten dugu esparrua, baina behin-behinean eta salbuespen
gisa baino ez). Argitalpen hori orritxo bat izaten da, koloretan
inprimatua, eta gure eskualdeko bertso mugimenduaren berri
ematen du.
Hortik gora, bada gure kolaborazioetan beste bat, kontuan
hartzeko modukoa dena: UK Ipar Uribeko euskara hutsezko
aldizkariarekin daukaguna. Hamabostero eskolako Josu Arroyok
orrialde bi idazten dizkigu, eskolaren, eskolakideen eta
bertsolaritzaren berri ematen duena. Sailaren izena URIBERTSOAN
BARRENA da, eta hiru azpiatal ditu: ALBE alerik ale (bertso
eskolako lagunen berri, ERAKUSLEIHOA (elkarrizketatuaren
beografia laburra) eta HIRU LERROAN (elkarrizketatuak jarritako
hiru bertso).
Jarduera mailan, harremanak ditugu Bertsozale Elkartearekin,
Ikastolen Elkartearekin, eskualdeko udalekin (batez ere
Getxokoarekin eta bertako Kultur Etxearekin), kultur taldeekin,
gure eskolako bazkideekin eta eskualdeko bertsozale guztiekin.
Azkenik, proiektu berri eta erakargarri bi aipatu behar
ditugu: gure web orria, eta beronen barruan kokatuta dagoen
AHO ZABALIK argitalpen digitala (gure urteko ekitaldietako
bertsorik onenen bilduma). Aurrerantzean ere, teknologia
berriek eskaintzen dizkiguten aukerak baliatzen jarraitzeko
asmo irmoa daukagu.